
Leidde de verschuiving van procesgestuurde inkoop naar een marktgerichte handelsaanpak, waarbij interne aannames werden uitgedaagd, afstemming tussen finance en operations werd gewaarborgd en de uitvoering in nauwe samenwerking met inkoop- en leveranciersteams werd aangestuurd.
Het marktaandeel groeide naar 50–60% door inkoopbeslissingen af te stemmen op wereldwijde aanbodsignalen en prijsbewegingen.
Toen ik Kingston-geheugen overnam bij Tech Data, werd de categorie beheerd zoals zowat elke andere productlijn. Aankoop ontving een wekelijkse prijslijst, berekende de benodigde voorraad en plaatste een bestelling op basis van de verwachte vraag.
Voor veel technologieproducten was dat een volkomen logisch proces. Geheugen gedroeg zich echter anders, omdat de waarde van een module vooral werd bepaald door de onderliggende chips, en die chips werden feitelijk verhandeld op een wereldwijde markt waar de prijzen snel konden schommelen naarmate vraag en aanbod veranderden.
Taiwan speelde een belangrijke rol door zijn hoge concentratie aan chipproductie. Tijdens het tyfoonseizoen kon de markt bijvoorbeeld al reageren op het risico van productie- of stroomonderbrekingen nog voor er in Europa sprake was van een fysiek tekort. Verwachtingen alleen al volstonden soms om de prijzen te doen bewegen.
Die volatiliteit creëerde een commerciële realiteit die niet paste bij het bestaande inkoopritme. Wanneer de prijzen stegen, kon te weinig inkopen ertoe leiden dat Tech Data zonder voorraad kwam te zitten net op het moment dat de klantvraag versnelde. Wederverkopers en subdistributeurs konden de beschikbare voorraad snel opkopen, waardoor Sales kansen liet liggen die niet langer konden worden ingevuld.

Dalende markten zorgden voor het tegenovergestelde probleem. Als er te veel voorraad was ingekocht tegen een hogere prijs, kon nieuwe voorraad de markt betreden onder onze bestaande inkoopprijs. Hoe langer die voorraad in het magazijn bleef liggen, hoe meer druk dit legde op de marge en hoe moeilijker het werd om deze te verkopen zonder commercieel verlies.
De categorie bracht daarom een niveau van timingrisico met zich mee waar standaard aanvullingsprocessen niet op waren berekend.
Aanvankelijk behandelde ik de kwestie als een inkoopprobleem en sprak ik de inkoper herhaaldelijk aan op de timing van bestellingen, hoeveelheden en prijzen. Ik wilde begrijpen waarom we niet eerder hadden ingekocht toen de prijzen stegen, de voorraad niet sneller hadden verlaagd toen de prijzen daalden of niet agressiever hadden onderhandeld toen de omstandigheden gunstig waren.
Achteraf gezien was die kritiek misplaatst. De inkoper volgde het proces precies zoals het was ontworpen. Het werkelijke probleem was dat het systeem ervan uitging dat de markt traag genoeg bewoog om een wekelijkse inkoopcyclus effectief te laten blijven.
Toen dat eenmaal duidelijk werd, moest de oplossing bestaan uit het veranderen van het bedrijfsmodel in plaats van mensen te vragen harder te werken binnen dezelfde beperkingen.
Na enkele maanden aandringen, en met steun van mijn manager, pleitte ik bij de CFO en de magazijnleiding voor een andere aanpak. Ik kreeg een persoonlijke kredietlijn waarmee ik speciale bestellingen kon plaatsen buiten de standaard inkoopcyclus om.
Die flexibiliteit veranderde de manier waarop de categorie kon worden beheerd. Geheugen kon nu minder als routinematige voorraadaanvulling worden behandeld en meer als een marktpositie die moest reageren op veranderingen in prijs, aanbod en verwachte vraag.
Het doel was niet om te speculeren om het speculeren. Het was om inkoopbeslissingen nauwer af te stemmen op de snelheid en richting van de markt.
We zijn verschillende vormen van informatie gaan combineren. Prijsbewegingen werden nauwgezetter opgevolgd, potentiële productieonderbrekingen werden behandeld als vroegtijdige waarschuwingssignalen en voorraadniveaus werden aangepast aan de hand van de vraag of de markt stijgend of dalend leek te zijn.
Wanneer de prijzen daalden, kon ik mijn risico beperken door slechts voor één of twee dagen aan verwachte vraag in te kopen. Wanneer het aanbod krapper leek of de prijzen waarschijnlijk zouden stijgen, kon het bedrijf enkele weken vooruit inkopen en de voorraad veiligstellen voordat de markt verder bewoog.
Dat zorgde voor een actievere relatie tussen marktinformatie en inkoop. De voorraad werd niet langer alleen bepaald door historische verkoopcijfers en standaard bestellogica, maar door een bredere kijk op wat er waarschijnlijk als volgende zou gebeuren.
De schaal van Tech Data maakte het model bijzonder effectief. Individuele klanten hadden vaak relatief bescheiden behoeften, maar de gecombineerde vraag van duizenden accounts was aanzienlijk en redelijk voorspelbaar.
Dat betekende dat ik niet hoefde te wachten op één grote klantorder voordat ik over aanzienlijke volumes kon onderhandelen. Ik kon de verwachte toekomstige vraag van het hele klantenbestand aggregeren en zelf inkoopvolume creëren wanneer de marktomstandigheden dat rechtvaardigden.
Dit verbeterde de onderhandelingspositie bij leveranciers en maakte het mogelijk om prijs- of beschikbaarheidsvoordelen te behalen die individuele klanten op eigen houtje niet hadden kunnen realiseren.
De categorie gedroeg zich gaandeweg niet langer als een traditionele inkoopfunctie die de verkoop ondersteunt nadat de vraag al was ontstaan. Inkoop werd onderdeel van de commerciële strategie zelf.
Betere marktinformatie beïnvloedde wat we kochten en wanneer we dat deden. Die inkoopbeslissingen hadden invloed op de beschikbaarheid en de prijs, wat Sales op zijn beurt een sterkere positie gaf bij klanten. De relatie tussen productmanagement, inkoop en Sales werd veel dynamischer omdat elke functie nu hetzelfde commerciële resultaat beïnvloedde.
Die verschuiving veranderde ook de rol van voorraad. Voorraad was niet langer alleen iets om aan te vullen of te minimaliseren. Mits correct beheerd, werd het een competitieve troef.
Na verloop van tijd droeg deze aanpak ertoe bij dat Tech Data een marktaandeel van ongeveer 50 tot 60 procent in de categorie bereikte.
Het resultaat kwam niet voort uit één enkele prijsbeslissing of één gunstige marktcyclus. Het kwam voort uit het beheren van de categorie op basis van hoe de markt zich daadwerkelijk gedroeg, in plaats van volgens het proces dat historisch gezien werd gebruikt.
De bredere les was dat bedrijfsmodellen de snelheid en economie van de markt die ze moeten ondersteunen, moeten weerspiegelen. Wanneer de onderliggende omgeving sneller verandert dan het proces kan bijbenen, is een betere uitvoering binnen het oude proces zelden voldoende.

Tijdens het tyfoonseizoen zorgden de eerste signalen van stroominstabiliteit in Taiwanese chipfabrieken voor een agressieve stijging van het ordervolume in één nacht.
Terwijl concurrenten hun wekelijkse cycli volgden, werd de voorraad veiliggesteld nog voor de marktpiek.
Binnen enkele dagen stegen de prijzen en nam de beschikbaarheid af, waardoor zowel de marge als de marktpositie werden veiliggesteld.




Een korte diagnose gebaseerd op de Alignment-matrix. Het wijst aan waar de wrijving zich waarschijnlijk bevindt — geen definitief antwoord.