September 22, 2026
Strategie
Strategie

Inzicht

Hoe verder je staat van de plek waar marktbeslissingen vallen, hoe reactiever je strategie wordt

Houten wegwijzer met aanduidingen voor Marketing, Sales, Product, Operations en Finance op een berg bij zonsondergang
In dit inzicht

Meer marktgegevens zorgen niet automatisch voor een beter vooruitziende blik. Strategisch voordeel hangt vaak af van hoe dicht de organisatie bij de bron van verandering staat.

Dichter bij de besluitvorming stroomopwaarts komen

Bedrijven denken vaak dat ze hun markt begrijpen omdat ze er klanten hebben, concurrenten volgen en verkopers hebben die dagelijks met kopers spreken. Die informatie is waardevol, maar ze beschrijft de markt op het punt waar beslissingen al worden omgezet in aankopen. In veel sectoren worden de beslissingen die bepalen wat klanten kunnen kopen, verder stroomopwaarts genomen: fabrikanten kiezen welke producten prioriteit krijgen, technologieleveranciers bepalen toekomstige architecturen, toeleveranciers beslissen hoe schaarse capaciteit wordt verdeeld, en toezichthouders of investeerders veranderen de economische dynamiek van een categorie.

Tegen de tijd dat die beslissingen zichtbaar worden via de normale commerciële kanalen, zijn ze meestal al een tijdje genomen. Een bedrijf kan dicht bij zijn klanten staan en toch pas later op de hoogte zijn van belangrijke verschuivingen dan organisaties die zich dichter bij de bron van die veranderingen bevinden. Het kan dan wel snel handelen, maar is alsnog te laat, omdat de markt al in beweging was voordat het bedrijf wist dat er een beslissing genomen moest worden.

Waar informatie te laat aankomt

Elke organisatie ontvangt marktinformatie via specifieke routes, en elke route heeft een ingebouwde vertraging. Klantfeedback rapporteert wat kopers nu ervaren. Verkoopcijfers laten zien waar het geld al naartoe is gegaan. Concurrentieanalyse onthult wat anderen hebben gelanceerd, nadat ze het hebben gelanceerd. Marktonderzoek vat de omstandigheden samen op het moment dat het werd uitgevoerd. Deze bronnen zijn betrouwbaar juist omdat ze dingen beschrijven die al zijn gebeurd.

Harder werken met dezelfde bronnen vermindert de vertraging niet. Betere dashboards, frequentere evaluaties en snellere goedkeuringsprocessen verbeteren weliswaar hoe snel een organisatie reageert op ontvangen informatie, maar ze veranderen niets aan het moment waarop die informatie binnenkomt. Naarmate bedrijven groeien, kan interne hiërarchie de vertraging zelfs vergroten. Een lokale observatie wordt een regionale update en vervolgens een managementrapport, waarbij elke stap die context toevoegt ook de zwakke signalen wegfiltert die nog niet belangrijk genoeg lijken om door te geven. Het management krijgt uiteindelijk rijkere data die gemiddeld genomen verder afstaat van het moment van verandering.

Wat er veranderde toen we naar Taipei gingen

In de componentendivisie van Tech Data kwam veel van wat we wisten over productrichting, aanbod en concurrentiebewegingen binnen via Europese prijslijsten, lokale contacten bij leveranciers en producten die al in de distributie zaten. Gigabyte was een van de duidelijkste signalen van wat ons dat kostte: de vraag naar het merk nam toe in klantgesprekken, concurrenten voerden het al en gespecialiseerde media beoordeelden de producten hoog, allemaal voordat wij in actie waren gekomen. Een toevallig gesprek op een Intel-distributeursevenement met een veel kleinere wederverkoper die regelmatig naar Taiwan reisde, maakte het punt scherper. Als een kleinere speler directe toegang kon opbouwen tot het ecosysteem waar de producten werden ontworpen en onderhandeld, was er geen goede reden voor ons om afhankelijk te blijven van een vertekend beeld van diezelfde markt. Dat gesprek leidde tot TAITRA, de Taiwanese organisatie voor handelsontwikkeling, en tot een uitnodiging voor Computex.

Fysiek aanwezig zijn in Taipei veranderde de relatie met Gigabyte op een manier die ik had onderschat. Toen de bedrijfsleiding vernam dat ik er was, signaleerde het bezoek zelf ernst, en het creëerde toegang die Europese vergaderingen en telefoongesprekken niet hadden opgeleverd. In een gesprek werd me gevraagd hoeveel product ik dacht te kopen in het komende jaar. Mijn Europese instinct was om de vraag defensief te benaderen, aangezien het vroegtijdig prijsgeven van volumeverwachtingen een onderhandelingspositie kan verzwakken.

Het doel bleek het tegenovergestelde te zijn. Gigabyte wilde het cijfer weten zodat ze de juiste hoeveelheden stroomopwaarts konden veiligstellen bij AMD en NVIDIA en mijn prijzen konden vaststellen op basis van de business die ik van plan was te plaatsen. Voordat het verkoopjaar begon, had ik concurrerende prijzen en hoeveelheden die effectief beschermd waren voor mijn regio. Het punt was niet simpelweg dat relaties belangrijk zijn in Azië. Dicht bij de besluitvormingsketen staan betekende dat mijn eigen plannen een input werden voor hoe stroomopwaartse middelen werden toegewezen, nog voordat die toewijzingen de Europese markt bereikten waar concurrenten ze zouden zien.

Wanneer jouw plannen de toewijzing beïnvloeden

Die wederkerigheid is het minder voor de hand liggende aspect van marktnabijheid. Afstand tot stroomopwaartse beslissingen vertraagt wat een organisatie leert en houdt haar intenties buiten die beslissingen. Een distributeur die zijn verwachte vraag deelt met een fabrikant die daarop plant, ontvangt niet alleen betere informatie. Hij geeft vorm aan de aanbodcondities die de rest van de markt later zal moeten accepteren.

Een vergelijkbare logica gold toen er een directe relatie ontstond met NVIDIA, dat stroomopwaarts zat van verschillende fabrikanten wiens producten wij distribueerden. Die relatie bracht eerder zicht op roadmaps en lanceringen, betere toegang tot toewijzingen wanneer het aanbod beperkt was en toegang tot het bredere ecosysteem rond de categorie. De commercieel belangrijke relatie was niet altijd met het merk op de doos; soms was het met het bedrijf dat meerdere van die merken tegelijk vormgaf.

Toegang heb je nooit volledig in eigen hand

Nabijheid is niet iets wat een organisatie zomaar kan besluiten te verwerven. Toen ik later probeerde een vergelijkbare directe relatie met AMD op te bouwen, inclusief betrokkenheid op senior niveau rond CES, ontwikkelde het zich anders, waarbij AMD de voorkeur gaf aan een indirectere aanpak via merkspecifieke programma's. Tegen die tijd had Tech Data een sterke positie in componenten, en mijn interpretatie was dat AMD er misschien terughoudend in was om zoveel stroomopwaartse toegang bij één distributeur te concentreren. Wat de exacte reden ook was, het contrast was leerzaam. Stroomopwaartse spelers hebben hun eigen belang bij het beheren van hoeveel invloed een enkele partner opbouwt, en hoe machtiger een deelnemer wordt, hoe zorgvuldiger anderen de toegang kunnen controleren.

Dat maakt marktnabijheid een onderhandelde positie in plaats van een permanent voordeel. Het hangt af van het bieden van echte waarde aan de partijen stroomopwaarts, door betrouwbare vraag, nuttige marktkennis en gedisciplineerde uitvoering, en van het erkennen dat toegang die door de ene speler wordt verleend, door een andere bewust kan worden beperkt.

Betere routes naar marktinformatie bouwen

Leidinggevenden moeten weten waar hun informatie vandaan komt en hoe vroeg deze binnenkomt. Welke relaties stellen het bedrijf bloot aan beslissingen voordat deze de markt bereiken? Waar worden keuzes van klanten gevormd voordat ze deze zelf uitspreken, en wie binnen de organisatie neemt deel aan die gesprekken? Welke partners zijn eerder op de hoogte van technologische, regelgevende of aanbodgerelateerde veranderingen dan het bedrijf zelf, en wat biedt het bedrijf hen in ruil daarvoor?

De antwoorden verschillen per sector. Voor een industrieel bedrijf kunnen de doorslaggevende gesprekken plaatsvinden met ingenieurs die specificaties schrijven lang voordat de inkoop begint. In de softwaresector kan een platform- of technologiepartner architecturen vormgeven voordat de vraag ontstaat. Het punt is in alle sectoren hetzelfde: het informatienetwerk van een organisatie moet de structuur van de markt weerspiegelen, in plaats van alleen het eigen verkoopproces. Vroege signalen moeten nog steeds worden getoetst aan klanten, economische haalbaarheid en capaciteit voordat er middelen worden toegewezen. De waarde ervan ligt in het feit dat het proces eerder in gang wordt gezet, zodat het bedrijf de tijd heeft om te onderzoeken, zich voor te bereiden en soms zelfs invloed uit te oefenen op wat er gaat gebeuren, in plaats van de verandering op hetzelfde moment te ontdekken als iedereen.

Over de auteur

David De Smedt

Architect van B2B-groeisystemen

Ik leid elke fase persoonlijk – van interviews en diagnose tot afstemming en activatie.

rechtstreeks aanspreekbaar
één verantwoordelijke partner
senior betrokkenheid in elke fase
Foto van David De Smedt

Casestudy

Gerelateerde casestudy

Gerelateerde inzichten

Dit vind je misschien ook interessant