September 22, 2026
Strategie
Sales

Inzicht

De volgende groeikans zit misschien in wat je klant nog elders moet kopen

Two unfinished bridge sections that do not yet meet over a valley at sunset
In dit inzicht

Groeigesprekken blijven vaak gevangen in het huidige aanbod. Het management kijkt hoe het volume omhoog kan, hoe de conversie beter kan, hoe het marktaandeel kan groeien of hoe een vertrouwde categorie harder gepusht kan worden, omdat dat de hefbomen zijn die de organisatie al kent. De zwakte van die aanpak is dat klanten hun behoeften niet ordenen volgens het portfolio van de leverancier. Een bedrijf kan dus de grenzen van één categorie bereiken, terwijl de klantrelatie nog veel onbenutte waarde bevat.

Klanten kopen de volledige aankoop

De meeste leveranciers organiseren zich rond categorieën: productlijnen, business units, relaties met fabrikanten en de teams die ze beheren. Klanten kopen zelden zo. Ze stellen iets samen, of het nu een afgewerkt systeem is, een operationele capaciteit of een oplossing voor hun eigen klanten, en elk afzonderlijk product is één onderdeel van die grotere aankoop. De leverancier ziet een categorie met een marktaandeel. De klant ziet een aankoop die volledig is of niet.

Dat verschil heeft een gevolg dat je makkelijk mist. Wanneer een leverancier maar een deel kan leveren van wat de klant moet samenstellen, zijn de ontbrekende delen niet alleen omzet die de leverancier misloopt. Ze zijn ook een reden voor de klant om de rest van de aankoop elders te plaatsen, bij een leverancier die er meer van kan leveren. Gaten in aanpalende categorieën drukken dus ook de prestaties in de kerncategorie, zelfs als het kernaanbod op zich concurrentieel is.

De gaten vullen bij Tech Data

In de componentenbusiness van Tech Data bepaalde die dynamiek hoe het portfolio groeide. Klanten die complete pc's bouwden, hadden moederborden, grafische kaarten, geheugen, opslag en behuizingen nodig rond de processor, en elke categorie die we niet hadden, was een praktische reden om hun aankopen te bundelen bij een andere distributeur. De vraag voor portfoliogroei was niet langer welke productlijnen op zichzelf aantrekkelijk leken, maar welke ontbrekende categorieën en leveranciers het totale aanbod relevanter zouden maken voor systeembouwers. De methode was eenvoudig.

Ik vergeleek ons assortiment systematisch met wat concurrerende distributeurs voerden, op zoek naar belangrijke merken die herhaaldelijk opdoken in de vraag van klanten en elders al verkocht werden. ASUS viel al snel op. Het merk had een sterke technische reputatie, positieve aandacht in gespecialiseerde media en een betekenisvolle positie in moederborden en grafische kaarten, die beide rechtstreeks aansloten op de processorbusiness. Klanten kenden het merk al, en concurrenten hadden al aangetoond dat de vraag echt was.

ASUS toevoegen creëerde een nieuwe categorie, en versterkte ook de business eromheen. Moederborden en grafische kaarten verminderden het aantal componenten dat klanten nog elders moesten kopen, wat de bestaande processorbusiness aantrekkelijker maakte omdat het portfolio eromheen completer was. De nieuwe categorie bracht haar eigen omzet binnen en maakte tegelijk het processoraanbod nuttiger.

Geloofwaardigheid opbouwen in de nieuwe categorie

Toegang tot de klant is een echt voordeel als je aanpalende categorieën verkent, omdat de leverancier al iets weet over de koper, het beslissingsproces en de commerciële context. De relatie helpt je de kans te zien. Ze maakt je niet geloofwaardig in de nieuwe categorie. Een klant kan bereid zijn om een aanpalende behoefte te bespreken omdat de relatie bestaat, terwijl de leverancier een onbewezen speler blijft in een categorie met andere aankoopcriteria, sterkere gevestigde spelers en onbekende operationele eisen.

Toen ASUS bij het portfolio kwam, wist ik genoeg om de kans te zien, maar niet genoeg om de categorie met vertrouwen te beheren. In plaats van die kloof te verbergen, vroeg ik de accountmanager van ASUS om me te helpen de categorie grondig te begrijpen. We overliepen elke week samen forecasts, bestellingen en prijzen, wat me een veel breder zicht gaf op productmomentum, tekorten, prijzen van concurrenten en lanceringsprioriteiten dan Tech Data zelf had kunnen opbouwen. Gecombineerd met wat Sales van klanten hoorde, maakte dat van een kenniskloof een snelle leerlus, en kon inkoop evolueren van reageren op de vraag naar ze anticiperen.

Het bredere punt is dat je een bewuste route naar competentie nodig hebt om een aanpalende categorie te betreden. Sommige organisaties kopen ze, sommige werven ze aan en sommige lenen ze van partners die ze al hebben. Wat meestal mislukt, is de aanname dat een sterke relatie in de ene categorie de leverancier door de leercurve in de volgende zal dragen.

De juiste uitbreidingen kiezen

Dat klanten iets elders kopen, is op zich geen reden om die categorie te betreden. Elke extra lijn brengt positioneringswerk, enablement, operationele vereisten en concurrerende prioriteiten mee, en een aanpalende categorie zonder duidelijke rol in de klantrelatie kan Sales opzadelen met meer keuze en minder duidelijkheid. De nuttige test is of de nieuwe categorie een reden wegneemt voor de klant om de aankoop te spreiden, of dat ze gewoon nog iets toevoegt om te verkopen.

Uitbreidingen die die test doorstaan, hebben meestal een paar dingen gemeen. De producten worden samen gebruikt of door dezelfde mensen via hetzelfde proces gekocht. De leverancier kan de nodige competentie geloofwaardig opbouwen. En het bredere aanbod maakt de situatie van de klant eenvoudiger, via minder leveranciers, eenvoudigere logistiek of een meer geïntegreerde oplossing, in plaats van alleen de omzet van de leverancier te verhogen. Waar die voorwaarden ontbreken, wordt een aanpalende categorie nog een bron van complexiteit in plaats van groei.

Verder kijken dan de huidige bestelling

Voor accountmanagement betekent dit een ander soort accountplan. Naast wat de klant vandaag koopt en welke opportunities al in de pipeline zitten, kan het plan bijhouden waar relevante uitgaven nog bij andere leveranciers liggen, en waarom. De redenen zijn belangrijker dan de bedragen.

Een ontbrekende capaciteit, zwakke geloofwaardigheid, onduidelijke positionering of gewoon het feit dat niemand de link gelegd heeft: elk van die redenen leidt tot een andere beslissing, en de drempel begrijpen komt voor de aanname dat een aanpalende categorie automatisch een kans is. Hetzelfde patroon in verschillende accounts is nuttige marktinformatie. Wanneer klanten herhaaldelijk dezelfde aanpalende categorie elders kopen, verschuift de traditionele grens van de categorie misschien, of verwachten kopers steeds vaker dat één leverancier een breder probleem oplost. Een bedrijf dat die patronen opmerkt, kan reageren voor de verandering zichtbaar wordt in klassieke marktdata.

Wanneer de groei in een kerncategorie begint af te vlakken, is de reflex om die categorie harder te pushen via promotie, salesactiviteit of prijs. Soms zit de beperking in de categorie zelf. Vaak zit ze in wat eromheen ligt: in de delen van de aankoop van de klant die de leverancier nooit aangeboden heeft, en in de stille reden die die gaten klanten geven om ook de kern elders te kopen.

Over de auteur

David De Smedt

Architect van B2B-groeisystemen

Ik leid elke fase persoonlijk – van interviews en diagnose tot afstemming en activatie.

rechtstreeks aanspreekbaar
één verantwoordelijke partner
senior betrokkenheid in elke fase
Foto van David De Smedt

Casestudy

Gerelateerde casestudy

Gerelateerde inzichten

Dit vind je misschien ook interessant